Thái Úy Tô Hiến Thành - Danh nhân Văn hóa • Di sản Đại Việt
Toàn cảnh Đền thờ Thái Úy Tô Hiến Thành - Thôn Hạ Mỗ, Xã Ô Diên, Thành Phố Hà Nội

Thái Úy Tô Hiến Thành

Toàn cảnh quê hương và Đền Văn Hiến

Về Thái Úy Tô Hiến Thành

"Vĩ nhân giữ yên xã tắc, danh thần lưu dấu ngàn thu"

Thái úy Tô Hiến Thành (sinh ngày 22 tháng Giêng năm Nhâm Ngọ 1102 – mất ngày 12 tháng Sáu năm Kỷ Hợi 1179, thọ 77 tuổi) quê tại xóm Lẻ, hương Ô Diên, nay là Thôn Hạ Mỗ, Xã Ô Diên, Thành Phố Hà Nội. Ông là bậc đại thần phụ chính lừng lẫy, phụng sự ba triều vua: Lý Thần Tông, Lý Anh Tông và Lý Cao Tông. Đỗ Minh kinh bác học (tiến sĩ) khoa Mậu Ngọ (1138), ông là tấm gương mẫu mực hiếm có về tài năng văn võ song toàn, được triều đình suy tôn phong tước Vương dù không thuộc tôn thất hoàng gia.

Suốt hơn 40 năm chốn triều đình, ông lập nhiều công trạng vẻ vang: dẹp giặc Thân Lợi (1141), yên định Ngưu Hống, Ai Lao (1159), chinh phạt Chiêm Thành (1167) và tích cực khuyến khích mở mang bờ cõi, khai hoang lấn biển ven duyên hải. Khi lâm chung, bà Đỗ Thái hậu hỏi người thay thế phụ chính, ông kiên quyết tiến cử trung thần Trần Trung Tá vì việc nước chứ không chọn Vũ Tán Đường kẻ sớm hôm hầu cận mình. Tấm gương chí công vô tư ấy đã trở thành chuẩn mực đạo đức muôn đời của dân tộc.

Xem các mốc son lịch sử
Tượng đài Thái úy Tô Hiến Thành tại Đền Văn Hiến, Hạ Mỗ
Văn Võ
Toàn
Tài
Cổng Thành Cổ

Dấu Ấn Lịch Sử

01

Dẹp loạn Thân Lợi (1141)

Chỉ huy quân đội triều đình dẹp tan phản loạn Thân Lợi ở Thái Nguyên, giữ vững kỷ cương triều chính thời Lý Anh Tông. Ông chủ động tâu xin vua tha mạng cho binh lính theo loạn để vỗ về nhân tâm.

Chi tiết →
02

Bình định biên cương

Bình định Ngưu Hống, Ai Lao (1159), nam chinh dẹp Chiêm Thành (1167), củng cố vị thế Đại Việt khiến nhà Tống phải công nhận vị thế độc lập (1174). Ông còn mở mang quai đê lấn biển ven duyên hải.

Chi tiết →
03

Phụ chính đại thần (1175)

Nhận di chiếu phò tá ấu chúa Lý Cao Tông. Khước từ mâm vàng hối lộ của Chiêu Linh hoàng hậu, giữ vững kỷ cương. Trước lúc lâm chung, ông tiến cử trung thần Trần Trung Tá vì sự nghiệp giang sơn.

Chi tiết →

Quê Hương và Di Sản

Đền Văn Hiến - Đền thờ Thái Úy Tô Hiến Thành

Đền Văn Hiến

Văn Hiến Đường - Di tích Quốc gia (1991), nơi phụng thờ chính Thái úy Tô Hiến Thành tại Thôn Hạ Mỗ, Xã Ô Diên, Thành Phố Hà Nội.

Tượng đài Thái Úy Tô Hiến Thành uy nghi

Tượng đài Thái Úy Tô Hiến Thành

Tượng đài đúc phong thái văn võ song toàn: tay phải cầm sách bách gia, tay trái nắm đốc bảo kiếm giữ cõi bờ.

Cổng Tam quan Đền Thái Úy Tô Hiến Thành

Cổng Tam quan Di tích

Cổng vào đền thờ cổ kính rợp bóng cây cổ thụ và hoa phượng đỏ, dẫn lên bậc thềm đá trang nghiêm chốn linh từ.

Chân dung Thái úy Tô Hiến Thành

Chân dung Thái úy

Khuôn dung đức độ, uy nghi của bậc hiền tài muôn thuở được con cháu và nhân dân Hạ Mỗ đời đời tôn kính thờ phụng.

Xem tất cả di sản

Bài Viết Và Tư Liệu

Xem Tất Cả Bài Viết và Tư Liệu

Thư Viện Hình Ảnh Di Sản

Khám Phá Toàn Diện Quần Thể Di Sản
i

VĂN BIA SỐ 1 - ĐỀN VĂN HIẾN

Di tích Lịch sử Quốc gia • Thôn Hạ Mỗ, Xã Ô Diên, Thành Phố Hà Nội

Văn bia Đền Văn Hiến
Tư liệu hiện vật Đền Văn Hiến
📜 Ý nghĩa Lịch sử và Giá trị Di sản

Hệ thống văn bia cổ tại Đền Văn Hiến ghi chép sự nghiệp, đức độ và công tích to lớn của Thái Úy Tô Hiến Thành đối với triều Lý và nhân dân Thôn Hạ Mỗ, Xã Ô Diên, Thành Phố Hà Nội.